Elektrik ruhsat projesi ile uygulama projesi arasındaki farklar

Elektrik ruhsat projesi ile uygulama projesi arasındaki fark, yalnızca çizimlerin ayrıntı düzeyi değildir. Projenin hangi amaçla kullanılacağı, hangi cihaz kararlarına dayandığı ve kim tarafından hangi teslimlerin hazırlanacağı da belirleyicidir. Bu nedenle bir elektrik proje hizmetini satın alırken dosya adından önce kapsamı ve sorumlulukları netleştirmek gerekir.

Bu rehber, mimarlık ofisleri, yatırımcılar ve elektrik işleri yüklenicileri için kapsam görüşmesini kolaylaştırır. Her yapı için aynı teslim listesini önermez; işe uygun listenin nasıl kurulacağını gösterir.

Temsilî süreç: proje aşaması, teslimler ve sorumluluklar işe göre açıkça tanımlanmalıdır.

“Ruhsat projesi” denildiğinde ne anlaşılmalı?

İş görüşmelerinde “ruhsat projesi” ifadesi, çoğunlukla ruhsat veya ilgili onay işlemleri için sunulacak elektrik proje paketini anlatmak amacıyla kullanılır. Ancak bu ifade tek başına sistem kapsamını, pafta listesini, hesapları, keşif çalışmasını veya yapım detaylarını tarif etmez.

Projenin sunulacağı kurum, yapının kullanım amacı ve ilgili teknik gereklilikler başlangıçta belirlenmelidir. Bir kurumun kabul ettiği proje paketini, seçilecek tüm ürünleri ve sahadaki bütün montaj ayrıntılarını içeren teslim olarak değerlendirmemek gerekir.

Teklifte “elektrik projesi hazırlanacaktır” yerine şu soruya cevap verilmesi daha yararlıdır: Hangi sistemler, hangi proje aşamasında, hangi çizim ve hesaplarla teslim edilecek?

Uygulama projesi ve yapım çizimleri neden ayrıca tanımlanır?

Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği, kesin proje, uygulama projesi ve son durum projesini ayrı tanımlar. Uygulama projesi tanımında, onaylı kesin projeye dayanılması ve seçilen imalatçı cihazlarının tip ve ölçülerinin kullanılması öne çıkar; hazırlama görevi elektrik işleri yüklenicisi üzerinden tarif edilir. Son durum projesi ise uygulamadaki değişikliklerin işlenerek tesisin gerçekleşen durumunun kayda geçirilmesiyle ilgilidir. İlgili tanımlar için yönetmeliğin 5. maddesine bakılabilir.

Bu ayrım, danışmanlık hizmetinin nasıl yazılacağını da etkiler. Proje müellifinin tasarım teslimi, yüklenicinin yapım çizimleri, pano üreticisinin imalat detayları ve sahadaki gerçekleşen durumun kaydı için görevler açıkça paylaşılmalıdır. PAFTATEKNİK’ten beklenen hazırlama, koordinasyon veya kontrol hizmeti, bu görev dağılımı içinde tanımlanabilir. Yönetmeliğin 10. maddesi, yüklenicinin hazırladığı uygulama projesinin kesin projeyi hazırlayan elektrik proje müellifiyle mutabakat sağlandıktan sonra uygulamaya geçirilmesini öngörür.

Kapsamı karşılaştırırken dört başlığı birlikte değerlendirin

1. Kullanım amacı ve proje girdileri

Onaya sunulacak pakette esas alınacak mimari revizyon, kullanım senaryosu ve kurum talepleri kayıt altına alınır. Yapım için detaylandırmada bunlara seçilen cihaz verileri, diğer disiplinlerin güncel çizimleri ve sahadan gelen doğrulanmış bilgiler eklenir. Girdiler değişirse çizim ve hesapların hangi ölçüde yeniden ele alınacağı değerlendirilir.

2. Çizim ve hesap teslimleri

Kat planı, tek hat şeması, hesap raporu veya detay çizimi gibi teslimler isimleriyle listelenmelidir. “Uygulama dahil” ifadesi yerine; hangi detayın, hangi ölçekte ve hangi veriyle hazırlanacağı yazılmalıdır. Kablo güzergâhı koordinasyonu, pano yerleşimi veya montaj detayı bekleniyorsa bunlar ayrı teslim kalemleri olarak görünmelidir.

3. Cihaz ve imalatçı bilgileri

Bir cihazın tasarımda öngörülen elektriksel özelliği ile satın alınan ürünün ölçüsü, bağlantı noktası ve montaj ihtiyacı aynı bilgi değildir. Seçilen ürün verilerinin kim tarafından sağlanacağı, uygunluğunun kim tarafından kontrol edileceği ve değişikliklerin projeye nasıl işleneceği belirlenmelidir. Üreticiye ait imalat çizimleri de teslim sorumluluğu bakımından ayrıca ele alınmalıdır.

4. Kontrol, revizyon ve saha kaydı

Proje koordinasyonu, saha ziyareti, imalat kontrolü ve son durum çizimlerinin hazırlanması farklı iş kalemleridir. Hizmetin hangi toplantıları veya kontrolleri içerdiği, revizyonların nasıl talep edileceği ve sahadan gelen değişiklik bilgisinin kim tarafından doğrulanacağı açıklanmalıdır. Bir çizim teslimi, bu işlerin tamamını kendiliğinden kapsamaz.

Örnek: Bir ofis katında kapsam nasıl netleştirilir?

Aşağıdaki senaryo temsilidir; tamamlanmış bir müşteri projesini anlatmaz.

Bir ofis katı için elektrik proje hizmeti istendiğini düşünelim. İlk pakette mimari yerleşime göre elektrik tasarımı ve kararlaştırılmış onay teslimleri bulunuyor. Satın alma aşamasında armatür modeli, mekanik cihaz gücü ve pano ölçüsü değişiyor. Uygulama ekibi ayrıca asma tavan içindeki güzergâhların diğer tesisatlarla koordinasyonunu istiyor.

Bu durumda yalnızca eski paftanın adını “uygulama” olarak değiştirmek yeterli olmaz. Değişen cihaz verileri gözden geçirilmeli, gerekli çizim ve hesap etkileri belirlenmeli, yeni koordinasyon tesliminin kapsamı ve sorumlusu kararlaştırılmalıdır. Önceki pakette bulunmayan bir hizmet söz konusuysa ayrıca tanımlanmalıdır.

İşe başlarken oluşturulan bir teslim listesi, bu görüşmenin somut belgeler üzerinden yürütülmesini sağlar. Örneğin “güncel mekanik cihaz listesi işveren tarafından sağlanacak; elektrik tasarımına etkisi değerlendirilecek; yapım çizimlerinin hazırlanması ve kontrolü için sorumlular ayrıca belirtilecek” şeklinde açık bir görev dağılımı kurulabilir.

Proje başlangıcında sorulacak 8 soru

1. Projenin amacı ne? Onay sunumu, ihale hazırlığı, yapım için detaylandırma veya mevcut projenin kontrolü mü isteniyor?

2. Hangi sistemler dahil? Kuvvetli akım ve zayıf akım başlıklarının altındaki sistemler tek tek listelendi mi?

3. Hangi girdiler esas alınacak? Mimari revizyon, cihaz listeleri ve diğer disiplin dosyalarının tarihleri belli mi?

4. Hangi belgeler teslim edilecek? Pafta listesi, hesap raporları, varsa teknik şartname ve metraj kapsamı yazıldı mı?

5. Ürün kararlarını kim verecek? Seçilen cihazların teknik verileri kimden ve ne zaman gelecek?

6. Koordinasyonu kim yürütecek? Disiplinler arası kontrol, toplantı ve saha görevleri kimlere ait?

7. Değişiklikler nasıl yönetilecek? Revizyon talebi, değerlendirme, onay ve yeni teslimin kaydı nasıl tutulacak?

8. İş sonunda hangi kayıt alınacak? Son durum çizimlerini hazırlayan, veri sağlayan ve kontrol eden taraflar belli mi?

Teklif için paylaşılacak başlangıç dosyalarını derlemek istiyorsanız elektrik projesi teklifi için gerekli bilgiler rehberini de kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ruhsat için sunulan proje doğrudan yapımda kullanılabilir mi?

Buna yalnızca dosya adına bakılarak karar verilemez. Projenin aşaması, güncelliği, seçilen cihazlarla uyumu ve yapım için gerekli çizim ve hesapları içerip içermediği değerlendirilmelidir. Eksik teslimler ve sorumlular uygulama başlamadan önce belirlenmelidir.

Keşif ve metraj her elektrik proje hizmetine dahil midir?

Proje aşamasının gerektirdiği metraj ile ayrı bir ihale veya teklif dosyasının hazırlanmasını ayırmak gerekir. Yönetmeliğin kesin proje tanımında metraj listesi yer alır; 10. maddesinde ihale dosyası hazırlığının işverenle anlaşmaya bağlı olduğu belirtilir. Bu nedenle teklif ve sözleşmede hangi proje aşamasının teslim edileceği, metrajın hangi revizyonu esas alacağı ve ayrı bir ihale dosyası hazırlanıp hazırlanmayacağı açıklanmalıdır.

Revit/BIM modeli istenirse kapsam nasıl yazılmalı?

Modelin kullanım amacı, hangi sistemleri içereceği, beklenen bilgi ve detay seviyesi, dosya biçimleri ve koordinasyon teslimleri belirlenmelidir. Sadece “BIM dahil” ifadesi, tarafların aynı teslimi beklediğini göstermeye yetmez.

PAFTATEKNİK bu süreçte nasıl destek verebilir?

PAFTATEKNİK, elektrik projelendirme, proje kontrolü, mühendislik danışmanlığı, Revit/BIM ve keşif/metraj hizmetlerinde ihtiyaç duyulan kapsamın belirlenmesine destek verir. Hazırlanacak veya kontrol edilecek belgeler işin proje aşamasına ve görev dağılımına göre tanımlanır. Ayrıntılar için elektrik projelendirme ve danışmanlık hizmetlerimizi inceleyebilir, projenizin mevcut aşamasını paylaşmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynak

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı mevzuat listesi üzerinden erişilen Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği (03.12.2003 tarihli, 25305 sayılı Resmî Gazete), özellikle 5. ve 10. maddeler: proje aşamaları, yapım çizimleri ve teslim kapsamı. Projeye özel teslim ve onay koşulları, işin niteliğine ve ilgili kurumun güncel taleplerine göre ayrıca netleştirilmelidir.